CFO in het publieke domein moet van controle naar sturing
28 februari 2017 [04:16], 6643 views
Door Hans Funken

CFO in het publieke domein moet van controle naar sturing

Als je de functie van een CFO of controller in het publieke domein vergelijkt met deze rol in het bedrijfsleven kom je tot een interessante conclusie. Waar de eerste zijn functiebenaming nogal letterlijk neemt (controleren) is de CFO of controller in het bedrijfsleven meer een sturende factor waarvan de toegevoegde waarde veel nadrukkelijker kan worden gekoppeld aan het resultaat. Waarom is dit zo? En nog belangrijker: hoe zorg je als CFO bij de overheid dat je van controle naar sturing gaat en een verschil maakt voor burgers?

Een belangrijke verklaring voor het verschil tussen de CFO in het publieke domein en deze persoon in het private domein, is dat de laatste veel verder is in rendementsdenken en waardevermeerdering. Bij de overheid hecht men sterk aan de bestaande cycli van planning en control waarbij zekerheid een basisvoorwaarde is. Ook is de overheid doorgaans nog teveel georganiseerd in verticale silo’s. Maar om vanuit rendement en waarde te kunnen denken moet je juist dwarsverbanden leggen. Je zou jezelf continu de vragen moeten stellen: Wat heeft nou echt waarde voor de burger en de maatschappij en hoe kunnen we daar als overheid aan bijdragen? Vervolgens is het noodzakelijk om anders met de planning- en controlcycli om te gaan.

Experiment

Nu realiseer ik me dat dit laatste makkelijker is gezegd dan gedaan. Daarom zou ik ook niet adviseren om direct alle bestaande structuren en procedures los te laten, maar te starten met een organisatie-overstijgend experiment van beperkte duur met een klein en overzichtelijk budget. Hiervan moet het effect nauwgezet worden gemonitord zodat het bij succes verder kan worden uitgebouwd. Een prachtig voorbeeld hiervan is de Gemeente Zaanstad. Deze gemeente bespaart met kleine investeringen vanuit de bijzondere bijstand op toekomstige maatschappelijke kosten. Zo signaleerde een wijkteam dat een werkloze lasser wel wilde werken, maar de 1200 euro voor de benodigde materialen niet kon betalen. De gemeente stelde het geld beschikbaar waardoor hij binnen no time aan het werk was. De lasser heeft de bijstand verlaten waardoor de gemeente de investering van 1200 euro in 2 maanden al terugverdiende. Dat is rendement en toegevoegde waarde voor burger en maatschappij. Hierbij is het ook evident dat niet star is vastgehouden aan bestaande procedures.

Toegevoegde waarde leveren als CFO betekent ook dat je niet simpelweg een politiek besluit uitvoert, maar eerst een stap terugzet en naar het hogere doel kijkt. Wat is nou eigenlijk het vraagstuk waar we een antwoord op willen hebben? Een voorbeeld waarbij dit onvoldoende plaatsvond, betreft een provincie die als doel had CO2 te reduceren. Het plan was hiervoor een windmolenpark te bouwen waarvoor 150 miljoen euro werd gealloceerd.  Aan het einde van het project was er 150 miljoen euro geïnvesteerd in windmolens. Mission accomplished? Nee, het ging immers om de CO2-reductie, niet perse om het budget te investeren in de windmolens. Het investeren in een windmolenpark werd op de begroting gezet, zonder dat de effecten op de CO2-reductie voldoende waren onderzocht. Deze bleek namelijk nauwelijks af te nemen, wat een dergelijke investering natuurlijk nauwelijks kan rechtvaardigen. De business value of het echte rendement stond hier onvoldoende centraal. Dat is echter wel wat burgers willen en waarvoor zij belasting betalen. Daarom had er eerst een stap terug gezet moeten worden; Start een kleinschalig experiment en onderzoek (in de volle breedte) de effecten op de CO2-uitstoot. Indien die positief zijn begin dan met het invullen van organisatorische randvoorwaarden om zo het positieve effect te vergroten. 

Een CFO met lef

Een dergelijke werkwijze vereist een type CFO met een bijzonder profiel. Er is namelijk lef voor nodig om buiten de kaders te denken en bestaande structuren los te laten. Daarnaast moet de CFO de mogelijkheden van data en analytics weten te benutten. Om als CFO meer van controle naar sturing te gaan, is het immers essentieel om vooruit te kijken.Zo kan de CFO met vernieuwende inzichten direct een bijdrage leveren aan allerlei overheidsvraagstukken. Of het nu gaat om inzicht in economische groei, diepgaande analyses bij de gezamelijke aanpak van criminaliteit (bijvoorbeeld motorbendes) of de fraudebestrijding van specifieke bedrijven; de moderne CFO van de overheid kan en moet zich met data en data analytics  profileren en zich daarop richten om zijn organisatie echt te laten renderen. En dat wordt ook steeds meer en steeds vaker gevraagd door burger en maatschappij! Daarom is het essentieel successen te delen die met deze vernieuwende koers worden behaald. Zo kan ook op grotere schaal draagvlak verkregen worden.

Insight Sessie

Meer weten over de veranderende rol van de CFO in het publieke domein en hoe met het gebruik van data en analytics het verschil gemaakt kan worden? Woon dan op 16 maart de Insight Sessie ‘Besturen is Vooruitzien’ bij. Inschrijven kan hier.

Over de auteur

Hans Funken heeft als business consultant meer dan 20 jaar ervaring binnen de overheid. Vanuit zijn kennis, ervaring en netwerk adviseert hij hoe software-toepassingen echte toegevoegde waarde voor de klant kunnen leveren. Hij heeft vergaande expertise op het gebied van risicomanagement en fraudepreventie en past deze toe voor het optimaliseren van business processen in overheidsorganisaties.

Reacties

Geeks of the world: unite!
3 juni 2019 [06:00], 832 views

Geeks of the world: unite!

Geeks unite at the SAS Analytics Forum and at SAS Curiosity Forum! They will broadcast all their expertise and insights they have gathered from the marvelous world of Mach [...]

 

Lees meer  

Treant Zorggroep zet data steeds slimmer in
21 mei 2019 [11:24], 962 views

Treant Zorggroep zet data steeds slimmer in

Met het SAS platform heeft Treant een stevig fundament gelegd voor datagedreven zorg.

 

Lees meer  

Algoritmes, de illusie van objectiviteit
6 mei 2019 [11:30], 2567 views

Algoritmes, de illusie van objectiviteit

Een vooroordeel is een typisch menselijk verschijnsel. We zijn allemaal bevooroordeeld, door onze eigen aard, en elke dag nemen we talloze beslissingen die ge [...]

 

Lees meer  

MWC19: van vouwbare mobieltjes en 5G tot AI
15 maart 2019 [12:21], 6584 views

MWC19: van vouwbare mobieltjes en 5G tot AI

Op het Mobile World Congress in Barcelona werden de laatste innovaties van de nog steeds zeer dynamische telecom industrie getoond.

 

Lees meer  

Kunnen organisaties met hun huidige Customer Data Platforms de juiste beslissingen nemen?
7 februari 2019 [10:09], 1886 views

Kunnen organisaties met hun huidige Customer Data Platforms de juiste beslissingen nemen?

Data stelt organisaties in staat betere beslissingen te nemen. Maar kunnen de organisaties met de Data Platforms die ze nu al gebruiken dit ook al doen?

 

Lees meer  

SAS benoemd tot leider in enterprise insight platforms door analistenbureau
24 januari 2019 [09:02], 3236 views

SAS benoemd tot leider in enterprise insight platforms door analistenbureau

SAS is door analistenbureau Forrester benoemd tot leider in Enterprise Insight Platforms. 

 

Lees meer  

Onze fitness-data delen met onze verzekeraar? Waarom ook niet?
2 januari 2019 [09:02], 2101 views

Onze fitness-data delen met onze verzekeraar? Waarom ook niet?

Een Amerikaanse verzekeraar beloont klanten die hun fitness-data delen. Daar komen praktische en privacygerelateerde bezwaren bij kijken, maar Mark Lambrecht ziet oo [...]

 

Lees meer  

SAS voor Containers:  snelheid, wendbaarheid en schaalbaarheid voor cloudimplementaties
29 november 2018 [12:22], 3945 views

SAS voor Containers: snelheid, wendbaarheid en schaalbaarheid voor cloudimplementaties

Er is een toenemende belangstelling voor op containers gebaseerde software.

 

Lees meer  

Hoe verandert de technologische ontwikkeling de strategie van toezicht en handhaving?
23 november 2018 [09:21], 2897 views

Hoe verandert de technologische ontwikkeling de strategie van toezicht en handhaving?

Big data, data analytics, Internet of Things, cryptomunten, blockchain, kunstmatige intelligentie, FinTech en robotisering spelen een steeds belangrijkere rol in het [...]

 

Lees meer  

De data-economie is geen all-you-can-eat-buffet meer
19 november 2018 [03:01], 3367 views

De data-economie is geen all-you-can-eat-buffet meer

Voorheen was er een beetje een all you can eat aanpak, waar je gewoon alle data gebruikte die je maar kon vinden. Nu moeten we effectief nadenk [...]

 

Lees meer